2010: tanish mashina, kutilmagan hujum
Burilishga to‘g‘ri kirdingiz, oldindagi raqibni quvib o‘tyapsiz. Shu payt ko‘k energiya zarbasi mashinani chetga suradi. Bir necha soniya oldingi ishonchli ustunlik yo‘qoladi, lekin marraga hali yetib kelinmagan: yo‘ldagi keyingi kuchaytirgich vaziyatni yana o‘zgartirishi mumkin. Blur’ning xarakteri aynan shunday lahzalarda ochiladi.
Bizarre Creations yaratgan va Activision nashr etgan Blur 2010-yil mayida PS3, Xbox 360 hamda PC uchun chiqdi. O‘yin haqiqiy litsenziyali avtomobillarni fantastik jangovar vositalar bilan birlashtirdi. Tashqi ko‘rinishda jiddiy poyga, yo‘lga chiqqaningizda esa avtomobil boshqaruvi bilan hujum va himoya doim yonma-yon yuradigan bellashuv kutardi.
Bu g‘oya oddiy tezlik musobaqasiga yana bir qaror qatlamini qo‘shadi. Faqat qulay trayektoriyani emas, keyingi kuchaytirgich qayerdaligini va raqib qaysi payt zarba berishi mumkinligini ham o‘ylaysiz. Marragacha bo‘lgan yo‘l shu sabab vaqtga qarshi yugurishdan shaxsiy raqobatga aylanadi.
Bizarre Creations: poyga maktabidan kelgan tajriba
Liverpuldagi Bizarre Creations poyga bilan endi tanishayotgan studiya emasdi. Metropolis Street Racer va Project Gotham Racing uning nomini avtomobil muxlislariga tanitgan. Geometry Wars esa jamoaning sodda tushuniladigan, lekin chuqur o‘zlashtiriladigan arkada ritmini ham yaxshi bilishini ko‘rsatgan edi.
Blur shu ikki tomonni uchrashtirdi: mashina burilishda sezilishi kerak, shu bilan birga jang bir qarashda tushunarli bo‘lishi lozim. Kundalik avtomobillardan sport mashinalarigacha tanish kuzovlar tanlovga o‘ziga xos zavq beradi. Neon nurlar esa ularni real hayotdan uzib, Blur’ga tegishli boshqa poyga olamiga olib kiradi.
Natijada bu o‘yinni faqat boshqa bir mashhur arkadaga tenglashtirish yetmaydi. Og‘irroq mashina bilan tor yo‘lga kirish va hujum ostida tezlikni ushlash o‘ziga yarasha avtomobil mahoratini talab qiladi. Kuchaytirgichlar boshqaruvning o‘rnini bosmaydi; yaxshi haydovchini yana ko‘proq narsani bir vaqtning o‘zida kuzatishga undaydi.
Sakkizta kuchaytirgich — poyga ichidagi kichik taktika
Shunt oldindagi raqibni izlab boradigan kuchli zarba beradi. Bolt kichikroq tezkor o‘qlar bilan nishonni uradi. Barge yaqin atrofdagi avtomobillarni energiya to‘lqini bilan suradi. Mine esa ortdan kelayotganlarga tuzoq bo‘la oladi. Hujumning qaysi turi qo‘lda ekaniga qarab bir xil burilishda boshqa qaror qabul qilasiz.
Nitro tezlanish beradi, Shield hujumdan asraydi, Repair shikastlangan mashinani tiklaydi. Shock oldingi o‘rinlarda borayotganlar uchun yo‘lda xavfli energiya maydonlarini paydo qiladi. Bir necha buyumni yoningizda saqlash mumkinligi darhol ishlatish bilan kerakli paytgacha kutish o‘rtasidagi tanlovni kuchaytiradi.
Eng qiziq vaziyatlar qurollarni ketma-ket o‘ylab ishlatganda tug‘iladi. Qalqonni oxirgi aylanaga asrash, tor joyga mina qoldirish yoki Nitro’ni burilishdan chiqishga qoldirish marradagi o‘rinni o‘zgartirishi mumkin. Raqibga zarba berishning o‘zi maqsad emas: zarbadan keyin qayerdan o‘tishingiz ham muhim.
Yo‘llar va grafika: neon ostidagi haqiqiy temir
Blur’ning vizual xotirasi faqat ko‘k va binafsha portlashlardan iborat emas. Nam yo‘lga tushgan yorug‘lik, quyoshli ochiq trassa, sanoat hududidagi tor o‘tishlar va tungi shahar har bir poygaga boshqa ohang beradi. Mashinalarning tanish shakli kuchaytirgichlarning g‘ayrioddiy rangini yanada kuchliroq sezdiradi.
Tezlik oshganda ekrandagi voqealar zichlashadi: oldinda raqib, chetda kuchaytirgich, orqada xavf, yo‘l o‘rtasida navbatdagi burilish. Interfeys va effektlarni shu shovqin orasida o‘qish ham o‘yin mahoratining bir qismiga aylanadi. Tungi manzarada zarba uzoqdan ko‘rinadi; kunduzgi yo‘lda esa avtomobillarning joylashuvi va yo‘l chizig‘i kuchliroq ajraladi.
Karyera: marradan tashqari maqsadlar ham bor
Yakka o‘yin rejimida keyingi bosqichga chiqish faqat bir marta birinchi kelish bilan cheklanmaydi. Turli sinovlar, muxlislar yig‘ish va raqiblar bilan bellashuvlar odatiy poygalar orasiga qo‘shimcha vazifa beradi. O‘yin sizni faqat xavfsiz haydashga emas, uning hujum va himoya tizimlarini faol ishlatishga ham undaydi.
Yakkama-yakka raqib bilan poyga katta guruhdagi tartibsizlikdan boshqacha ishlaydi: diqqatingiz bir avtomobilga qaratiladi, xatoning narxi yaqqolroq bilinadi. Yangi mashina ochilishi esa faqat kolleksiyani ko‘paytirish emas, boshqa boshqaruv xususiyatini sinashga sabab. O‘zingizga mos avtomobilni topish uzoqroq o‘ynash zavqining bir bo‘lagi bo‘ladi.
Bir xonada ikki yoki to‘rt do‘st
Blur konsolda to‘rt kishigacha bo‘lingan ekran orqali bellashishni taklif qildi. Yonma-yon o‘tirgan raqibingizga mina tashlashdan keyingi kulgi yoki so‘nggi metrda o‘tib ketish kichik poygani katta suhbatga aylantirardi. Bir kishining ekrani bilan cheklanmagan bu tajriba o‘yinning yillar o‘tib ham eslanishiga kuchli sabab bo‘ldi.
Bunda hech kim faqat o‘zini kuzatmaydi. Do‘stning qaysi joyda ketayotgani ko‘z chetida bilinadi, ammo o‘zingizning burilishingizni ham yo‘qotmasligingiz kerak. Bir poyga tugashi bilan mashinalarni almashtirish, yangi yo‘l tanlash va hisobni qayta boshlash oson. Shu tez qaytish ritmi Blur’ni bir xonadagi musobaqaga juda moslashtiradi.
20 mashinalik maydon va shaxsiy raqobat
Blur chiqarilgan paytda onlayn rejimda bir poygaga 20 nafargacha o‘yinchi kirishi mumkin edi. Katta guruh birinchi burilishga yaqinlashganda ideal yo‘l bilan xavfsiz yo‘l har doim bir xil bo‘lmaydi. Oldingi o‘rindagilar orqadan keladigan hujumni kutadi, ortda qolganlar esa kuchaytirgich yordamida vaziyatni o‘zgartirishga urinadi.
Reyting va ochiladigan imkoniyatlar uzoqroq bellashishga sabab bo‘ldi. Do‘stga natijani yengish uchun chaqiriq yuborish kabi ijtimoiy g‘oyalar ham loyiha ruhiga mos edi: bir martalik g‘alabadan keyin suhbat tugamasin, navbatdagi javob poygasi boshlangan bo‘lsin. Blur’ning eng yaxshi g‘oyasi shu — natijani hisobdan ko‘ra odamlar o‘rtasidagi voqeaga aylantirish.
Nega davomiga yetib bormadi?
Blur mehr bilan eslanadigan o‘yin bo‘lsa ham, dastlabki tijoriy natijasi Activision kutgan darajaga yetmadi. 2010-yil oxirida nashriyotchi Bizarre Creations kelajagi uchun turli yo‘llarni, jumladan studiyani sotishni ko‘rib chiqdi. Xaridor topilmadi va studiya 2011-yil 18-fevralda yopildi. Davomning yo‘lini uzgan eng aniq voqea shu bo‘ldi.
O‘sha davrdagi bozor raqobati ham diqqatga sazovor: Blur atrofidagi haftalarda Split/Second va ModNation Racers ham chiqqan. Bu poyga muxlisi uchun tanlovni ko‘paytirgan, lekin faqat kalendar yaqinligini butun natijaning sababi deb bo‘lmaydi. Sotuv, nashriyotchining ustuvorliklari va studiyaning davom etishi bir-biriga bog‘liq edi.
Bir o‘yinning kuchli mexanikasi uni avtomatik ravishda uzoq seriyaga aylantirmaydi. Yangi nomning auditoriya topishi va navbatdagi katta ishlab chiqarishga mablag‘ ajratilishi alohida masala. Blur’ning yillar davomida ortgan obro‘si aynan shu farqni yaqqol ko‘rsatadi: o‘yinchi uchun qadrli tajriba bilan o‘sha kundagi biznes natijasi doim bir vaqtda shakllanmaydi.
Tugallanmagan loyiha: kelajakdan qolgan parchalar
Bizarre Creations yopilgach, keyinchalik studiyada ishlagan Chris Davie tugallanmagan poyga loyihasining videolarini ko‘rsatdi. Brighton va Dubayga o‘xshash joylar, yangi vizual ishlanmalar hamda harakatdagi yo‘llar jamoa birinchi Blur’dan keyingi g‘oyalarni sinab ko‘rganini ko‘rsatadi. Bu ish muxlislar orasida ko‘pincha Blur 2 nomi bilan eslanadi.
Videolarning ta’siri kuchli: tayyor birinchi qismni sevgan odam ularda bo‘lishi mumkin bo‘lgan davomni tasavvur qiladi. Ammo loyiha tugallanmagani uchun uning to‘liq karyerasi, yakuniy rejimlari yoki barcha mashinalari qanday bo‘lishi ochiq qolgan. Tarixdagi achinarli nuqta ham shu — jamoada keyingi qadam bor edi, uni mahsulotga aylantirish uchun vaqt va sharoit qolmadi.
Blur’dan qolgan eng katta narsa — oxirgi burilish
Bugun Blur eslanganda ko‘pincha aynan do‘stlar bilan bo‘lgan bir poyga hikoya qilinadi. Qaysi mashina yutganidan ko‘ra kim kimga zarba bergani, kim oxirgi soniyada qalqon ochgani yoki deyarli yo‘qotilgan g‘alabani qaytargani qiziqroq bo‘lib qoladi. Mexanikalar ana shunday kichik xotiralarni ko‘p tug‘dira olgani uning kuchi edi.
Davom chiqmagani birinchi o‘yinning o‘z ovozini yo‘qotmagan. Haqiqiy mashinalar, yengil tushuniladigan qurollar va marragacha bo‘shashishga qo‘ymaydigan raqobat bir butun ritm hosil qilgan. Blur’da chiroyli burilishning o‘zi yoqimli, lekin uni raqibning so‘nggi zarbasidan omon chiqib tugatish yanada esda qolarli.
Hikoyaning dalillari
Mavzu bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumot va suhbatlar.
Activision: Blur relizi va asosiy imkoniyatlariActivision: Blur e’loni va multiplayer g‘oyasiActivision: do‘stlar bilan chaqiriqlar tizimiBizarre Creations ishlab chiquvchilari bilan 2010-yilgi suhbatBizarre Creations: sakkizta kuchaytirgich qo‘llanmasiGameSpot: studiyani sotish urinishlari va yopilishThe Guardian: studiyaning oxirgi kuniChris Davie ko‘rsatgan tugallanmagan loyiha materiallari2010-yil mayidagi poyga relizlari
